Bu hafta alınacak kararlar ve sonuçlarının piyasalar üstündeki etkisi, Euro’nun kaderini belirleyecek derken abartmıyorum. Bu yüzden bir süredir aksattığım bizim ekonomideki gelişmeleri yorumlamayı yarına saklayıp, yine Yunanistan ve daha genelde PIGS sorununa el atıyorum. En olası senaryom iyimser, ama riskler yalnız PIGS için değil, tüm yatırım derecesi altında kredi notu olan ülkeler için gözle görülür derecede.

Bu sabah Asya’da Euro hafif satış yedi, ama mühim olan bu değil, Yunanistan krizinin hala bir fiyatlama unsuru olarak konuşulması. Yatırımcıların çok tedirgin olmadığı ve AB’nin bugün yapılacak Maliye Bakanları toplantısında bir “çözüm” bulacağı yönünde beklentilerin yüksek olduğunu Avrupalı şirketlerin ihraç ettiği çok düşük kredi notlu (junk) tahvillerinin satış yememesinden ve Batı Avrupa borsalarının artıda açılmasından da izliyoruz.

Ama, “çözüm” kelimesini muhakkak tanımlamak lazım. Yatırımcılar AB’den mümkünse yalnız Yunanistan için değil genelleştirilmiş bir kurtarma mekanizması, bunun nasıl fonlanacağını, kimler tarafında karşılanacağını ve mekanizmanın hangi şartlarda devreye gireceği konusunda somut açıklamalar bekliyor. Bundan azı zaten satın alındı. AB’nin bu beklentileri tamamen ya da kısmen tatmin etmesi, aksi halde oluşacak saldırıların tamamen önünü alır, ya da başka ülkelere ve ileri bir zamana erteler.

Finans uzmanı olmayanlar için “saldırının” ne anlama geldiğini de tanımlamakta fayda var. Eğer yatırımcılar AB’nin taahhütlerini yeterli bulmazsa, Yunanistan ve diğer PIGS ülkelerinden paralarını çekmeye başlar. Hatta, bu işlerde uzmanlaşmış ve çok büyük kaynak birikimi olan bazı fonlar (akbaba fonları, açığa satanlar), verilen garantiye güvenmeyip, ülkenin menkul kıymetlerini açığa satarak ilerde oluşacak krizden para kazanmaya oynar. Eğer yukarda bahsettiğim saldırı bir değil, bir kaç ülkeye, hele bir de AB’nin Yeni Üyeleri veya Ukrayna, Türkiye, Rusya vs, gibi çevre ülkelere yayılırsa, küresel bulaşma (panik atağı) başlar.

İşte Yunanistan’ı kurtarmamanın sorumluluğu bu denli ağır olacağı için, bu akşam Brüksel saati ile 17:00 başlayacak Maliye Bakanları toplantısında cesur kararlar alınması ihtimali yüksek. Eğer bu senaryo gerçekleşirse, yatırımcılar yüzlerini hızla büyüyen Asya ve bu hafta iyimser makro-veri yayınlaması beklenen ABD’ye döner. Türkiye de tüm bu çalkantıda sağlam durduğu için ralliden payını alır.

Kötü senaryoda ise Yunanistan veya diğer PIGS üyelerinin Euro’yu terketmesinden, zaten merkez bankalarının desteğini azalttığı özel sektör tahvillerinde kredi darboğazı oluşmasına kadar bir sürü Korku Masalı var. Türkiye bu hafta yapılacak 4 ihalede yüksek faiz/düşük teklif olarak bedel ödemeye başlar. Daha da kötüsü, spot veya vadeli TL değer kaybetmeye başlar. İki noktayı hatırlatarak son vereyim: Bir, PIGS kurtulsa bile Euro/dolar’ın artması güç. İki, Türkiye çok iyi gözüküyor, ama mali pazarları o kadar AZ Kİ, iyimserlikten pay almak teknik olarak zor olabilir. Karlar, hergün gözlediğimiz spot piyasalarda değil, yurtdışında trade edilen türevlerde gözlenebilir.


Atilla YEŞİLADA
www.istanbulanalytics.com